De heiligen ons voorgegaan

23 oktober 2019

Categorie: default - Reageer

De heiligen ons voorgegaan

Op zondag 13 oktober werd de zalige John Henry Newman door paus Franciscus heilig verklaard. Een bijzondere heiligverklaring om meerdere redenen die ons ook vandaag uitdagen en bemoedigen.

John Henry Newman werd geboren in Londen op 21 februari 1801. Hij groeide op als een pientere jongeman die overal antwoorden zocht en ze uiteindelijk vond in het diepe besef dat er tussen God en hem een unieke en hechte relatie bestaat. Die zekerheid vormde het fundament voor zijn verdere leven. Hij werd priester in de Anglicaanse Kerk en doceerde in Oxford. Als jonge professor was hij een belangrijke figuur in de zogenaamde Oxfordbeweging die ernaar streefde om de Anglicaanse Kerk dichter bij haar katholieke wortels te brengen. Hiervoor was zijn studie van de kerkvaders belangrijk. Verder doordringend in wat de kerkvaders leren, groeide bij Newman het verlangen om tot de Katholieke Kerk te behoren wat gebeurde in 1845. Hij trok naar Rome voor verdere studie en werd priester gewijd voor de Katholieke Kerk.

Newman had in Oxford een hechte band met medeprofessoren en studenten en had in de jaren dat hij zich voorbereide op zijn intrede in de Katholieke Kerk een kleine gemeenschap opgericht met geestesverwanten. Hij wilde zijn priesterschap dan ook in een gemeenschap gestalte geven. Als intelectueel lag het haast voor de hand dat hij jezuiet zou worden, maar toch koos hij heel bewust voor de oratorianen die hij in Rome had leren kennen. Hierin voelde hij meer vrijheid en blijheid dan bij de jezuieten en toen hij naar Engeland terugkeerde, richtte hij een oratorium op in Birmingham.

Newman zette zich met al zijn wijsheid in voor de vorming van leken. Zij werden volgens hem te weinig ernstig genomen in hun engagement als christen. Hij stichtte op vraag van de Ierse bisschoppen in 1851 de Katholieke University of Ireland en werd er de eerste rector van. Hij publiceerde een aantal boeken die tot ver buiten de grezen van het Verenigd Koninkrijk werden gelezen. Zijn pleidooien om christenen beter te vormen zodat zij hun zending in Kerk en wereld beter zouden kunnen opnemen bracht een hele beweging tot stand in Engeland.

In de tijd waarin Newman leefde, was de Anglicaanse Kerk als staatskerk sterk geliberaliseerd en was er weinig ruimte voor een grondige evangelisatie van binnenuit. Ook in de Katholieke Kerk waren het woelige tijden waarin de macht van de bisschoppen vooropstond en het dogma van de pauselijke onfeilbaarheid werd afgekondigd. Voor Newman die overtuigd was van het persoonlijke geweten als vindplaats van Gods wil en die zich onvermoeibaar inzette voor inspraak van alle gelovigen, geen gemakkelijke tijd. Toch wist hij met wijsheid en liefde voor de Kerk bruggen te bouwen. Bruggen die reikten tot aan het Tweede Vaticaanse Concilie dat – onbewust – door hem mede werd voorbereid.

Newman zag in de secularisatie die zich onstuitbaar had ingezet geen bedreiging voor het christelijke geloof, in tegenstelling tot heel wat onheilsprofeten in zijn tijd en in de onze! Integendeel, hij zal er een uitnodiging en een uitdaging in om, zoals zijn geliefde kerkvaders, het gesprek met de tijdsgeest aan te gaan zonder de kracht van het geloof en de Kerk te verliezen.

Newman heeft veel kritiek moeten slikken, zowel vanuit de Anglicaanse Kerk die hij had verlaten als van zijn katholieke oversten. Verdachtmakingen en beschuldigingen waren zijn dagelijkse kost. Het was dan ook van grote betekenis dat de hervormingsgezinde paus Leo XIII (de paus die de encycliek Rerum Novarum schreef) hem in 1879 kardinaal creëerde. Newman koos als wapenspreuk ‘Cor ad cor loquitur’ (het hart spreekt tot het hart), hiermee de spiritualiteit van de heilige Filippus Neri, oprichter van de oratorianen, samenvattend. Hij aanvaarde deze eer op voorwaarde dat hij in Engeland, in zijn oratorium mocht blijven.

Kardinaal Newman stierf op 11 augustus 1890 in zijn oratorium in Birmingham. Daar werd hij door paus Benedictus XVI op 19 september 2010 zaligverklaard. En nu dus heilig door paus Franciscus.

Newman was ook dichter en één van zijn gedichten is onsterfelijk geworden. Wij geven hier graag weer als een uitnodiging tot gebed met deze nieuwe heilige.

Leid, vriendelijk licht, langs deze donkre baan,

leidt Gij mij voort!

Zwart is de nacht, ‘k ben ver van huis gegaan.

Leid Gij mij voort!

Richt Gij mijn voet, ‘k verzaak te schouwen in ’t verschiet

geef voor één stap mij licht, en stap voor stap, meer niet.

Niet immer was ik zo, noch bad tot U:

Leidt Gij mij voort!

Zelf koos en zag ik graag mijn weg, doch nu

leidt Gij mioj voort!

Ik hield van feel zon en, alle vrees ten spijt,

de hoogmoed bond mijn wil. Schrap die voorbije tijd.

Uw macht was al zo lang met mij; zij moet

mij leiden voort,

door heide en veen en over rots en vloed,

totdat eens gloort

de dag, en in zijn glans ’t gelaat die englen lacht,

zo lief mij eens, maar ach! gehuld nu in de nacht.

(Lead, kindly light – vertaling JH Walgrave)

Reageer

velden gemarkeerd met een sterretje zijn verplicht.

wordt niet getoond