Eucharistie: vieren, verkondigen en dienen!

19 februari 2020

Categorie: default - Reageer

Eucharistie: vieren, verkondigen en dienen!

De viering van de eucharistie op zondag staat in het hart van de gelovigen en van de geloofsgemeenschap. In de eucharistie ontvangen wij het kloppende hart van de Vader opdat ook wij vurig van zijn liefde ons hart zouden tonen aan elkaar en aan de wereld. Ontvangen en delen dus. Maar hoe?

Het helpt natuurlijk als de eucharistie vurig gevierd wordt in verbondenheid met de hele kerk in de hemel en op aarde. Dat schept verbondenheid en maakt de blik ruimer dan wat we vlak voor onze neus meemaken.

In de eucharistie zit ook een groot deel verkondiging, hoe God zich openbaart als een God die verbondenheid wil en hoe Hij dit toont doorheen de geschiedenis met zijn volk, door de stem van de profeten en vooral in Jezus zijn Zoon, maar ook in het leven van de jonge kerk die leeft vanuit zijn Geest.

Maar eucharistie is ook diaconie of ‘dienen’. Dat aspect blijft al te vaak onderbelicht en dan mist de viering van de liturgie een belangrijk deel van het kloppende hart van God. Hoe krijgt dit ‘dienen’ een plaats in de viering van de eucharistie?

Uiteraard in de verkondiging waarin God ons vraagt om elkaar te dienen en vooral zorgzaam  te zijn voor de kleinen, de armen, de ongelukkigen. Hij vraagt dit met aandrang en wij horen dit niet passief. Integendeel, als God dat vraagt, willen wij daar rekening mee houden want anders is onze dienst aan Hem niet oprecht en geloofwaardig. Godsdienst en mensendienst horen onafscheidelijk bij elkaar zoals het gebod om God te beminnen en de naaste onscheidbaar zijn. In de verkondiging zien wij hoe God zelf dienaar is van allen en dit toont in Jezus die gekomen is om aan armen de Blijde Boodschap te brengen, zieken dat ze zouden genezen, gevangenen dat ze vrij zouden worden… Jezus is dé dienaar bij uitstek en Hij doet dit niet alleen met woorden en zelfs niet alleen met daden, maar met de gave van heel zijn leven op het kruis! Wat een liturgie waarin de hemel de aarde raakt!

In de voorbede wordt het ‘dienen’ waartoe we opgeroepen worden in de verkondiging tot gebed. We zijn dus niet onverschillig, noch voor de opdracht om te dienen, noch voor diegenen die we willen dienen. Ons dienen wordt beminnen want wie bidt heeft lief. We bidden niet enkel voor de mensen die we kennen en die in nood zijn, we bidden ook dat we hen daadwerkelijk zouden bijstaan en dat we elkaar daarin helpen, aanmoedigen in woord en in daad. We bidden niet enkel voor de noden van de mensen dichtbij, die we kennen, we bidden voor al onze broeders en zusters over de hele wereld want in de belijden is van ons geloof en in het vieren ervan zijn wij met elkaar verbonden. We bidden zelfs voor de noden van de mensen buiten de kerk, de noden van de wereld want Gods liefde gaat uit naar alle mensen! Dit gebed in de voorbede is uitdrukking van ons verlangen om iets te doen, het is een engagement, anders is ons bidden loos en inhoudsloos.

Een ander moment in de viering van de eucharistie waarin het ‘dienen’ gestalte krijgt is het moment van het aanbrengen van de gaven. Aanvankelijk werden allerlei gaven aangebracht door de gelovigen die de eucharistie vierden. Gaven die nodig waren voor de viering zelf: brood en wijn, maar ook andere gaven: eten, geld, kledij… de diakens (komt van diaconie-dienen) namen die gaven aan en, deelden ze uit aan de armen, de noodlijdenden! Het dienen en het vieren kwamen zo wel heel dichtbij! Later werden die gaven uitgedrukt in geld, de zogenaamde collecte. Lange tijd waren er twee omhalingen. Het zogenaamde ‘stoeltjesgeld’ voor wat nodig was voor de viering zelf en de collecte voor de armen en noodlijdenden. Met de liturgievernieuwing werden de twee omhalingen tot één herleid. Dat maakt de viering weliswaar minder rumoerig en  ‘geldelijk’, maar van de andere kant gaat de uitnodiging om daadwerkelijk bij te dragen tot de viering en tot het dienende karakter ervan verloren. Je kunt vandaag de collecte (de schaal) moeilijk nog zien als een uitdrukking van ons verlangen om de armen en noodlijdenden te dienen. Wat omgehaald wordt volstaat op verre na niet voor de onkosten voor de viering zelf! Ieder maand is er een speciale omhaling waarin de gelovigen worden uitgenodigd om verbondenheid te tonen met noodlijdenden veraf of dichtbij. Die omhalingen gaan voor negentig procent naar het bisdom die zorgt dat de verzamelde gelden bij de betreffende acties geraken. Ook deze omhalingen zijn maar een magere uitdrukking van broederlijkheid en zusterlijkheid! Jammer genoeg. Maar de liturgie blijft uitnodigen om onze gaven tot de gave van God te maken. Want daar gaat het om op dat moment van de viering: onze gaven worden opgedragen aan God met de vraag om er de gave van zijn Zoon van te maken. Als we dus gierig zijn op dat moment, wat zeggen we dan eigenlijk aan God en aan onze broeders en zusters? ‘Je bent me 5 eurocent waard!’? Toch iets om eens over na te denken willen we geloofwaardig de eucharistie vieren!

Het hoogtepunt van de viering, de communie, drukt de gulheid van God uit: Hij schenkt ons zijn Zoon en daarin zit al zijn liefde. Goddank laat Hij de maat daarvan niet afhangen van wat wij Hem hebben aangeboden. Hij geeft alles in het lichaam van zijn Zoon, Hij kan niet anders, zijn liefde voor ons is geloofwaardig en echt en vooral grenzeloos. Die liefde ontvangen drukt de gemeenschap (communio) uit met God, maar ook met elkaar, want wij worden gevoed om lichaam van Christus, Kerk, te zijn en steeds meer te worden.

De hele eucharistie: vieren, verkondigen en dienen, vormt onze zending. ‘Ga in vrede’, ‘ite missa est’ staat er in het Latijn wat letterlijk vertaald betekent: ‘dit is uw zending’. Dit slaat op de hele eucharistieviering. Opnieuw een oproep om wat we ontvangen hebben aan overvloed met elkaar te delen.

Er is nog een uitdrukking van het ‘dienen’ in de viering van de liturgie. We vieren in gemeenschap met de kerk in de hemel en op aarde. Met allen die ons zijn voorgegaan en met allen die naast ons staan. We vernoemen hen ook. In de loop der tijden zijn er broeders en zusters die op een bijzondere manier gestalte hebben gegeven aan het geloof: we noemen hen heiligen, diegenen die het heil dat ze ontvangen hebben ook tonen. Sommigen waren buitengewoon in het bidden en leerden en hielpen ons om te bidden. Denken we maar aan Benedictus, Theresia van Avila en dichterbij Ruusbroek. Anderen waren meesters in het verkondigen en hielpen ons om op onze beurt te verkondigen. Bijvoorbeeld Paulus, Theresia van Lisieux en dichterbij Amandus die het evangelie bracht in onze streken. Er zijn ook de heiligen van de daad, de dienstbaarheid. Vincentius (de patroon van de voedselbanken), Mother Theresa van Calcutta en heel dichtbij Damiaan van Molokaï… Ook zij dagen ons door hun voorbeeld uit om verder te gaan in het dienen, grenzeloos te zijn in het beminnen.

Als wij in de liturgie bidden met de heiligen, doen wij dit uit dankbaarheid voor hun getuigenis, maar ook opdat zij zouden voorspreken voor ons opdat wij op onze beurt heilig zouden worden in het vieren, verkondigen en dienen.

We hebben hier de nadruk gelegd op het aspect van het dienen in de viering van de eucharistie. Een aspect waar we soms over vieren in plaats van erin te overdrijven. Het was de bedoeling om in dit stukje kort, maar hopelijk ook krachtig, het dienen haar eervolle plaats in de viering van de eucharistie terug te geven opdat het ook in ons leven een krachtig getuigenis van ons geloven zou zijn. In de vormselcatechese gaan we met de jongeren op weg om dit ‘dienen’ te ontdekken in de viering van de eucharistie en in het beleven ervan. We gaan met hen zoeken waar dit getuigenis zichtbaar wordt in onze gemeenschappen. Op zoek naar initiatieven waarin gelovigen zich dienstbaar maken aan de medemensen, aan de broeders en zusters veraf en dichtbij. We willen eerst nagaan of we de mensen in nood nog wel opmerken, nog wel zien om vervolgens na te gaan hoe we hen ook graag en nog liever kunnen zien. Een uitnodiging voor de vormelingen, hun ouders en begeleiders, maar ook voor iedere christen. Vandaar deze lange bijdrage voor iedereen!

Reageer

velden gemarkeerd met een sterretje zijn verplicht.

wordt niet getoond